УМАРИ ХАЙЁМ- РУБОИЁТ // ОМАР ХАЙЯМ- РУБАИ
Есть ли кто-нибудь в мире, кому удалосьУтолить свою страсть без мучений и слез?Дал себя распилить черепаховый гребень,Чтобы только коснуться любимых волос!
* * *Каждый розовый, взоры ласкающий кустРос из праха красавиц, из розовых уст.Каждый стебель, который мы топчем ногами,Рос из сердца, вчера еще полного чувств.
* * *Слаб человек, судьбы неверный раб,Изобличенный и бесстыдный раб!Особенно в любви. Я сам, я первый,Всегда неверен и ко многим - слаб.
У м а р и Х а й ё м я к е а з с и м о х о и б а р ч а с т а т а р и н и и л м в а а д а б и ё т и т о ч и к у ф о р с в а я к е а з м а ш х у р т а р и н н а м о я н д а г о н и м а д а н и я т и ч а х о н й а с т . В а й б а р о б а р и м а т е м а т и к , ф а й л а с у ф в а а с т р о н о м б у д а н а ш ш о и р и б у з у р г х а м м е б о ш а д . Р у б о и ё т и ч о в и д о н а и У м а р и Х а й ё м р о а х л и о л м а ч и а з р у и м а т н и а с л в а ч и а з р у и т а р ч и м а х о и с е р ш у м о р б о ш а в к у з а в к м е х о н а н д . У м а р и Х а й ё м д а р р у б о и ё т а ш х а м ч у н я к ш о и р и м у т а ф ф а к и р в а п е ш к а д а м и з а м о н и х у д б а м а й д о н м е б а р о я д , к и б и с ё р а х к о м в а м а в х у м о т и д и н и р о р а д к а р д а , о д а м р о д а р м а р к а з и д и к к а т м е г у з о р а д . Х а й ё м н и с б а т б а х а р ч и з е , к и б а б а х т у с а о д а т и о д а м х а л а л м е р а с о н д а , н а ф р а т д о р а д , в а й м е х о х а д , к и ч а х о н а з г а м у а л а м о з о д в а о д а м о н х у ш б а х т в а х у р р а м б о ш а н д . Ч у н и н а н д и д е я х о и а с о с и и Х а й ё м , к и у д а р б е х т а р и н р у б о и х о и х у д и ф о д а к а р д а а с т .
В ы д а ю щ и й с я п о э т В о с т о к а О м а р Х а й я м , ж и в ш и й н а р у б е ж е Х 1 - Х 1 1 в е к о в , п р о с л а в и л с я с в о и м и р у б а и - ч е т в е р о с т и ш и я м и . К р у п н е й ш и й у ч е н ы й с в о е г о в р е м е н и , о с т а в и в ш и й р я д н а у ч н ы х т р у д о в в о б л а с т и м а т е м а т и к и , к о с м о г о н и и , ф и л о с о ф и и , о н н а п р о т я ж е н и и в с е й ж и з н и п и с а л ч е т в е р о с т и ш и я , в к о т о р ы х в ы с к а з ы в а л с в о и с о к р о в е н н ы е м ы с л и о ж и з н и , о ч е л о в е к е , о е г о з н а н и и . Р у б а и - э т о м а л а я п о э т и ч е с к а я ф о р м а , н о г е н и й Х а й я м а с у м е л о т р а з и т ь в н е й н е т о л ь к о б о л ь ш и е ч е л о в е ч е с к и е ч у в с т в а , н о и б о л ь ш и е о б щ е с т в е н н ы е и ф и л о с о ф с к и е в о п р о с ы . Х а й я м п р е д с т а ё т п е р е д н а м и б о л ь ш и м ж и з н е л ю б о м , о т р и ц а ю щ и й с у щ е с т в о в а н и и а д а и р а я , с к о р б я щ и м н а д н е у с т р о е н н о с т ь ю ч е л о в е ч е с к и х с у д е б . 1 Г д е т е п е р ь э т и л ю д и м у д р е й ш и е н а ш е й з е м л и ? Т а й н о й н и т и в о с н о в е т в о р е н ь я о н и н е н а ш л и . К а к о н и с у е с л о в и л и м н о г о о с у щ н о с т и б о г а , - В е с ь с в о й в е к б о р о д а м и т р я с л и - и б е с с е д н о у ш л и . 2 В с е х , к т о с т а р и к т о м о л о д , ч т о н ы н е ж и в у т , В т е м н о т у о д н о г о з а д р у г и м у в е д у т . Ж и з н ь д а н а н е н а в е к . К а к д о н а с у х о д и л и , М ы у й д е м ; и з а н а м и - п р и д у т и у й д у т . 3 Е с л и р о з ы н е н а м , - и ш и п о в в м е с т о д а р а д о в о л ь н о . Е с л и с в е т н е д л я н а с , - н а м о ч а ж н о г о ж а р а д о в о л ь н о . Е с л и н е т н и н а с т а в н и к а , н и х а н а к и , н и х ы р к и , - С н а с и ц е р к в и , и к о л о к о л а , и з у н н а р а д о в о л ь н о . 4 . Т ы с а м в е д ь и з г л и н ы м е н я и з в а я л ! - Ч т о ж е д е л а т ь м н е ? М е н я , с л о в н о т к а н ь , т ы н а с т а н е с о т к а л . - Ч т о ж е м н е д е л а т ь ? В с ё з л о и д о б р о , ч т о я в м и р е в е р ш у , т ы с а м п р е д р е ш и л , У д е л м о й т ы с а м м о й н а л б у н а ч е р т а л ! - Ч т о ж е м н е д е л а т ь ? Г о р е с е р д ц у , к о т о р о е л ь д а х о л о д н е й , Н е п ы л а е т л ю б о в ь ю , н е з н а е т о н е й . А д л я с е р д ц а в л ю б л е н н о г о д е н ь , п р о в е д е н н ы й Б е з в о з л ю б л е н н о г о , - с а м ы й п р о п а щ и й и з д н е й !
Л у ч ш е п и т ь и в е с е л ы х к р а с а в и ц л а с к а т ь , Ч е м в п о с т а х и м о л и т в а х с п а с е н ь я и с к а т ь Е с л и м е с т о в а д у д л я в л ю б л ё н н ы х и п ь я н и ц Т о к о г о ж е п р и к а ж е т е в п а й д о п у с к а т ь ?
Н е т н и р а я , н и а д а , о с е р д ц е м о ё ! Н е т и з м р а к а в о з в р а т а , о с е р д ц е м о ё ! И н е н а д о н а д е я т ь с я , о м о ё с е р д ц е ! И б о я т ь с я н е н а д о , о с е р д ц е м о ё !
О к е а н , с о с т о я щ и й и з к а п е л ь , в е л и к . И з п ы л и н о к с л а г а е т с я м а т е р и к , Т в о й п р и х о д и у х о д - н е и м е е т з н а ч е н ь я , П р о с т о м у х а в о к н о з а л е т е л а н а м и г .
К о л ь д е н ь п р о ш е л , о н е м н е в с п о м и н а й , П р е д д н е м г р я д у щ и м в с т р а х е н е с т е н а й , О б у д у щ е м и п р о ш л о м н е п е ч а л ь с я , С е г о д н я ш н е м у с ч а с т ь ю ц е н у з н а й !
Л ю б о в ь в н а ч а л е - л а с к о в а в с е г д а В в о с о м и н а н и я х - л а с к о в а в с е г д а А л ю б и ш ь - б о л ь ! И с ж а д н о с т ь ю д р у г д р у г а Т е р з а е м м ы и м у ч а е м - в с е г д а .
Ж а л ь , ч т о в п у с т у ю ж и з н ь м ы п р о в е л и , Ч т о в с т у п е с у е т ы н а с и с т о л к л и . О ж и з н ь ! М о р г н у т ь м ы н е у с п е л и г л а з о м - - И , н е д о с т и г н у в н и ч е г о , - - у ш л и !
В с е х , к т о с т а р и к т о м о л о д , ч т о н ы н е ж и в у т , В т е м н о т у о д н о г о з а д р у г и м у в е д у т . Ж и з н ь д а н а н е н а в е к . К а к д о н а с у х о д и л и , М ы у й д ё м ; и з а н а м и - - п р и д у т и у й д у т .
О б щ а я с ь с д у р а к о м , н е о б е р ё ш ь
У м а р и Х а й ё м - ш о и р и а д а б и ё т и к л а с с и к и и ф о р с у т о ч , и к . Б а р з а м м и и н у р и ё з и д о н в а а с т р о н о м и б у з у р г н и з м е б о ш а д . У м а р и Х а й ё м р о д а р а д а б и ё т и ч , а ҳ о н р у б о и ё т а ш м а ш ҳ у р г а р д о н и д а а с т .
Т а р ч , у м а и ҳ о л Х а й ё м д а р с о л и 1 0 4 8 м и л о д й д а р Н и ш о п у р з о д а ш у д . В о ж а и " x а й ё м " я ъ н е Х а й м а д у з . Н о м и а с л и и ш о и р А б у л ф а т ҳ У м а р б и н н и И б р о ҳ и м б у д а , Х а й ё м л а қ а б и у с т . У с о л и 1 0 4 0 д а р Н и ш о п у р т а в а л л у д ё ф т а , с о л ҳ о и ч , а в о н и в а т а ҳ с и л и и л м и р о д а р и н н о ҳ и я г у з а р о н и д а а с т . Х а й ё м д а р к ў д а к й б о Н и з о м у л м у л к в а Ҳ а с а н и С а б б о ҳ ҳ а м м а д р а с а б у д а а с т . Д а р с о л ҳ о и ч , а в о н й ш о и р в а қ т и х у д р о б е ш т а р 6 а о м у х т а н и и л м ҳ о и ҳ а н д а с а , т и б , ф а л с а ф а , р и ё з и ё т , а д а б и ё т в а ғ а й р а ҳ о с а р ф к а р д а а с т ,
Ш о и р с о л и 1 0 9 5 б а А р а б и с т о н м е р а в а д . С о л и 1 1 1 2 6 а в а т а н а ш — Н и ш о п у р б а р г а ш т а , с о л и 1 1 3 1 в а ф о т к а р д а а с т .
Ф а ъ о л и я т и и л м й Х а й ё м о л и м и б а р ч , а с т а в а ҳ а к и м е о ш н о б а д и н у ф а л с а ф а б у д . У д а р о с о р и м а н с у р и х у д ш и н о х т и т а б и а т в а а л о қ а и т а б и а т р о б о д и н у д у н ё м а т р а ҳ м е с о з а д . Т а ъ л и ф о т и в а й з и ё д н е с т в а а з ч а н д р и с о л а и б о р а т а с т . А з ч , у м л а р и с о л а е д а р а л г е б р а , р и с о л а е д а р в у ч , у д , м у х т а с а р е д а р т а б и и ё т , р и с о л а и “ Л а в о з и м у - л - а м к и н а ” , р и с о л а д а р к а в н у т а к л и ф , “ Н а в р ў з н о м а ” в а т е ъ д о д и д и г а р , к и б а ъ з е а з и н р а с о и л р о м а н с у б б а ў д о н и с т а а н д . Д а р т а р т и б д о д а н и З и ч , и М а л и к ш о ҳ й н и з Х а й ё м н а қ ш и б у з у р г е д о ш т а а с т .
М е р о с и а д а б й А з м е р о с и а д а б и и Х а й ё м , ғ а й р а з т а ъ л и ф о т и и л м и а ш б о з ш е ъ р ҳ о и б а д у з а б о н н а в и ш т а и у б о қ й м о н д а а н д . А з ш е ъ р ҳ о и б а з а б о н и а р а б й н а в и ш т а и ш о и р ф а қ а т 5 қ и т ъ а т о д а в р а и м о о м а д а р а с и д а а н д . А з ш е ъ р ҳ о и т о ч , и к и а ш б о ш а д , д а р б а ъ з е м а ъ х а з ҳ о 1 7 2 в а д а р б а ъ з е и д и г а р 2 5 2 р у б о й з и к р ё ф т а а с т .
С е к у н ч , а и Х а й ё м - П а с к а л М у с а л л а с и Х а й ё м - П а с к а л М у с а л л а с - С е к у н ч , а И н М у с а л л а с а з а ' д о д с о x т а ш у д а а с т . Ҳ а р с а т р а з и н м у с а л л а с з а р о й и б е я к ч а н д - ч , у м л а и м о н а н д и ( a + b ) ^ n р о н и ш о н м е д и ҳ а д , к и " N " ш у м о р а и с а т р x о ҳ а д б у д . И н м у с а л л а с р о б о р и а в а л и н б о р У м а р и Х а й ё м ( с а д а й е 1 1 у м м и л о д и ) к а ш ф к а р д в а П а с к а л н и з д а р с а д а й е 1 7 ё 1 8 м и л о д и о н р о к а ш ф к а р д в а б а к о р б у р д . Б а и н д а л е л б а о н М у с а л л а с Х а ё м - П а с к а л г у я н д . А н г л и с ҳ о г о ҳ е б а о н М у с а л л а с и Х а ё м - П а с к а л - Н ю т о н г у я н д .
А с р о р и а з а л р о т а т у д о н и в у н а м а н , В - и н х а р ф и м у а м м о н а т у х о н и в у н а м а н . Х а с т а з п а с и п а р д а г у ф т у г у и м а н у т у , Ч у н п а р д а б а р а ф т а д , н а т у м о н и в у н а м а н ! Т а й н ы в е ч н о с т и с к р ы т ы г у с т о й п е л е н о й . П о т о м у м ы п р о ч е с т ь н е с м о г л и н и о д н о й . М ы д е р з а е м с о р в а т ь р о к о в ы е п о к р о в ы , Н о п а д у т о н и - с т а н е м м ы п ы л ь ю з е м н о й . * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * К о н е ъ б а я к у с т у х о н ч у к а р г а с б у д а н , Б е х з - о н , к и т у ф а й л и х о н и н о к а с б у д а н ! Б о н о н и ч а в и н и х е ш , х а к к о , к и б е х а с т , К - о л у д а б а п о л у д а и х а р х а с б у д а н ! Д о в о л е н в о р о н к о с т ь ю н а о б е д , Т ы ж п р и х л е б а т е л ь н и з к и х с т о л ь к о л е т ! В о и с т и н у с в о й х л е б я ч м е н н ы й л у ч ш е , Ч е м н а п и р у п р е з р е н н о г о - ш е р б е т ! * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * О н к а с р , к и Б а х р о м д а р у ч о м г и р и ф т , О х у б а ч а к а р д у р у б а х о р о м г и р и ф т . Б а х р о м , к и Г у р м е г и р и ф т и х а м а у м р , Д и д и , к и ч и г у н а г у р Б а х р о м г и р и ф т ? Г д е Б а х р о м о т д ы х а л , о с у ш а я б о к а л , Т а м т е п е р ь о б и т а ю т л и с а и ш а к а л . В и д е л т ы , к а к о х о т н и к , р а с с т а в и в к а п к а н ы , С а м , б е д н я г а , в г л у б о к у ю я м у п о п а л ?
Г а р б о д а х у р и , т у б о х и р а д м а н д о н х у р , Ё б о с а н а м и л о л а р у х и х а н д о н х у р . Б и с ё р м а х у р , в и р д м а к у н , ф о ш м а с о з А н д а к х у р у г а х - - г а х х у р у п и н х о н х у р . * * * * * * * * * * * Д а р п о и а ч а л ч у н м а н с а р а ф к а н д а ш а в а м , А з д а с т и а ч а л ч у м у р г и п а р к а н д а ш а в а м , З и н х о р , г и л а м б а ч у з с у р о х и м а к у н е д , Ш о я д , к и ч у б у й и м а й р а с а д з и н д а ш а в а м . * * * * * * * * * * * * * * * Ч у н д а р г у з а р а м , б а б о д а ш у е д м а р о , Т а л к и н з и ш а р о б и н о б г у е д м а р о . Х о х е д б а р у з и х а ш р ё б е д м а р о , А з х о к и д а р и м а й к а д а ч у е д м а р о .
Ё р а б , т у г и л а м с и р и ш т а и , м а н ч и к у н а м , П а ш м у к а с а б а м т у р и ш т а и , м а н ч и к у н а м ? Х а р н е к у б а д е , к и а з м а н о я д б а в у ч у д , Т у б а р с а р и м а н н а в и ш т а и , м а н ч и к у н а м ? Т ы , б о ж е , г л и н у м я л , - ч т о д е л а т ь м н е ? Т ы т к а н ь м о ю с о т к а л , - ч т о д е л а т ь м н е ? В с ё , ч т о с о в е р ш а ю - д о б р о е и з л о е , - Т ы с а м п р е д н а ч е р т а л , - ч т о д е л а т ь м н е ? * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * Ч у н х о с и л и о д а м и д а р и н д а й р и д у д а р , А з х у н и д и л у б у р д а н и ч о н н е с т д и г а р , Х у р р а м д и л о н , к и я к н а ф а с з и н д а н а б у д . В - о с у д а к а с е , к и х у д н а з о д а з м о д а р ! Д в е р и в э т о й о б и т е л и : в ы х о д и в х о д , Ч т о н а с ж д ё т , к р о м е г и б е л и , с т р а х а , н е в з г о д ? С ч а с т ь е ? С ч а с т л и в ж и в у щ и й х о т я б ы м г н о в е н ь е . К т о с о в с е м н е р о д и л с я , с ч а с т л и в е е т о т . * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * Э з и д ч у н а х о с т , о н ч и м а н х о с т а а м , К а й г а р д а д р о с т , о н ч и м а н х о с т а а м ! Г а р ч у м л а с а в о б а с т , к и у х о с т а а с т , П а с ч у м л а х а т о с т , о н ч и м а н х о с т а а м ? К о л ь н е б о м н е д а н о , ч е г о х о ч у , С в е р ш и т ь н е с у ж д е н о , ч е г о х о ч у . К о л ь с в я т о в с ё , ч т о ж е л а е т н е б о , Т о з н а ч и т , в с ё г р е ш н о , ч е г о х о ч у ?
Г у я н д , к и д у з а х и б у в а д м а р д у м и м а с т , Х а р ф е с т х и л о ф у д и л д а р у н а т в о н б а с т . Г а р о ш и к у м а с т д у з а х и х о х а д б у д , Ф а р д о н и г а р и б и х и ш т р о ч у н к а ф и д а с т . * * * * * * * * * * * * * * * М о е м х а р и д о р и м а й и к у х н а в у н а в , В - - - о н г а х ф у р у ш а н д а и о л а м б а д у ч а в Г у ф т и , к и " п а с а з м а р г к у ч о х о х и р а в ? " М а й п е ш м а н о р , х а р к у ч о х о х и р а в ! * * * * * * * * * * * * * * * * Б а р к у з а г а р е п а р е р к а р д а м г у з а р е , А з х о к х а м е н а м у д х а р д а м х у н а р е . М а н д и д а м , а г а р н а д и д х а р б е б а с а р е , Х о к и п а д а р о н д а р к а ф и х а р к у з а г а р е
Adelaide Hanscom and Blanche Cumming A Ruby kindless in the vine
Омар Хайям знаменит во всём мире своими четверостишиями «рубаи». В алгебре он построил классификацию кубических уравнений и дал их решения с помощью конических сечений. В Иране Омар Хайям известен также созданием более точного по сравнению с европейским календаря, который официально используется с XI века
Веселись! В мире все быстротечно, мой друг.Дух расстанется с телом навечно, мой друг.Эти чаши голов, что столь гордо мы носим,На горшки перелепят беспечно, мой друг.
Запрет вина - закон, считающийся с тем,Кем пьется, и когда, и много ли, и с кем.Когда соблюдены все эти оговорки,Пить - признак мудрости, а не порок совсем.
Ты жив, здоров, беспечен, пей покаС красавицей, как роза цветника,Покамест не сорвет дыханье смертиТвой краткий век подобьем лепестка.
Увы, не много дней нам здесь побыть дано,Прожить их без любви и без вина - грешно.Не стоит размышлять, мир этот - стар иль молод:Коль суждено уйти - не все ли нам равно?
Коль есть красавица, вино и чанга звонИ берег над ручьем ветвями осенен,Не надо лучшего, пусть мир зовется адом.И если есть эдем, поверь, не лучше он!
Рай здесь нашел, за чашею вина,Средь роз, близ милой от любви сгорая.Что слушать толки нам про ад и рай!Кто видел ад? Вернулся кто из рая?
Все пройдет - и надежды зерно не взойдет,Все, что ты накопил, ни за грош пропадет.Если ты не поделишься вовремя с другом -Все твое достоянье врагу отойдет.
Шейх блудницу стыдил: "Ты, беспутная, пьешь,Всем желающим тело свое продаешь!""Я, - сказала блудница, - и вправду такая,Тот ли ты, за кого мне себя выдаешь?"
Некий круг заключил наш приход и уход,В нем конца и начала никто не найдет.И никто еще верно сказать не сумел нам:Мы откуда пришли? Что за гробом нас ждет?
Я спросил у мудрейшего: "Что ты извлекИз своих манускриптов?" Мудрейший изрек:"Счастлив тот, кто в объятьях красавицы нежнойПо ночам от премудростей книжных далек!"
Будешь в обществе гордых ученых ослов,Постарайся ослом притвориться без слов,Ибо каждого, кто не осел, эти дурниОбвиняют немедля в подрыве основ.
Тот, кто землю поставил и над нею воздвиг небосвод,Сколько горя с тех пор он печальному сердцу несет.Сколько ликов прекрасных, как луны, и уст, как рубины,Скрыл он в капище праха земного, под каменный гнет.
Вино не только друг - вино мудрец:С ним разногласьям, ересям - конец!Вино - алхимик: превращает разомВ пыль золотую жизненный свинец.
Ты сегодня не властен над завтрашним днем.Твои замыслы завтра развеются сном!Ты сегодня живи, если ты не безумен.Ты - не вечен, как все в этом мире земном.
Не бойся, друг, сегодняшних невзгод!Не сомневайся, время их сотрет.Минута есть, отдай ее веселью,А что потом придет, пускай придет!
Мы были каплей и от жара страстиЯвились в мире - не по нашей власти,И если завтра вихрь развеет нас,Найди хоть в чаше винной отблеск счастья.
Словно ветер в степи, словно в речке вода,День прошел - и назад не придет никогда.Будем жить, о подруга моя, настоящим!Сожалеть о минувшем - не стоит труда.
Мой дух скитаньями пресытился вполне,Но денег у меня, как прежде, нет в казне.Я не ропщу на жизнь. Хоть трудно приходилось,Вино и красота все ж улыбались мне.
Что гнет судьбы? Ведь это всем дано.Не плачь о том, что вихрем сметено.Ты радостно живи, с открытым сердцемЖизнь не губи напрасно, пей вино!
Сад цветущий, подруга и чаша с вином -Вот мой рай. Не хочу очутиться в ином.Да никто и не видел небесного рая!Так что будем пока утешаться в земном.
Знайся только с достойными дружбы людьми,С подлецами не знайся, себя не срами.Если подлый лекарство нальет тебе - вылей!Если мудрый подаст тебе яду - прими!
В сей мир едва ли снова попадем,Своих друзей вторично не найдем.Лови же миг! Ведь он не повторится,Как ты и сам не повторишься в нем.
Живи, безумец! Трать, пока богат!Ведь ты же сам - не драгоценный кладИ не мечтай: не сговорятся ворыТебя из гроба вытащить назад.
Коль можешь, не тужи о времени бегущем,Не отягчай души ни прошлым, ни грядущим.Сокровища свои потрать, пока ты жив,Ведь все равно в тот мир предстанешь неимущим.
Милосердия, сердце мое, не ищи,Правды в мире, где ценят вранье, - не ищи.Нет еще в этом мире от скорби лекарства.Примирись - и лекарств от нее не ищи.
Чем за общее счастье без толку страдать -Лучше счастье кому-нибудь близкому дать.Лучше друга к себе привязать добротою,Чем от пут человечество освобождать.
Солнце розами я заслонить не могу,Тайну судеб словами раскрыть не могу.Из глубин размышлений я выловил жемчуг,Но от страха его просверлить не могу.
В этом мире не вырастет правды побег.Справедливость не правила миром вовек.Не считай, что изменишь течение жизни.За подрубленный сук не держись, человек!
Страданий горы небо громоздит,Едва один рожден, другой - убит.Но неродившийся бы не родился,Когда бы знал, что здесь ему грозит.
Бык Землю держит испокон веков,Телец - вверху, за толщей облаков.Вглядись глазами разума - увидишьТы сборище ослов меж двух быков.
Пей с мудрой старостью златоречивой,Пей с юностью улыбчиво красивой.Пей, друг, но не кричи о том, что пьешь,Пей изредка и тайно - в миг счастливый.
Тужить о чем? Не все ли мне равно,Прожить в нужде ли, в холе мне дано.Наполню чашу! Ведь любому вздоху,Быть может, стать последним суждено.
Ты, счет ведущий всем делам земным, -Среди невежд будь мудрым, будь немым,Чтоб сохранить глаза, язык и уши,Прикинься здесь немым, слепым, глухим.
Мы только куклы, вертит нами рок, -Не сомневайся в правде этих строк.Нам даст покувыркаться и запрячетВ ларец небытия, лишь выйдет срок.
В этом мире глупцов, подлецов, торгашейУши, мудрый, заткни, рот надежно зашей,Веки плотно зажмурь - хоть немного подумайО сохранности глаз, языка и ушей!
Дай вина! Здесь не место пустым словесам.Поцелуи любимой - мой хлеб и бальзам.Губы пылкой возлюбленной - винного цвета,Буйство страсти подобно ее волосам.
От стрел, что мечет смерть, нам не найти щита:И с нищим и с царем она равно крута.Чтоб с наслажденьем жить, живи для наслажденья,Все прочее - поверь! - одна лишь суета.
Как нежно щеки розы целует ветерок!Как светел лик подруги, и луг, и ручеек!Не говори о прошлом: какой теперь в нем прок?Будь счастлив настоящим. Смотри, какой денек!
За любовь к тебе пусть все осудят вокруг,Мне с невеждами спорить, поверь, недосуг.Лишь мужей исцеляет любовный напиток,А ханжам он приносит тяжелый недуг.
За мгновеньем мгновенье - и жизнь промелькнет.Пусть весельем мгновение это блеснет!Берегись, ибо жизнь - это сущность творенья,Как ее проведешь, так она и пройдет.
О мудрец! Если бог тебе дал напрокатМузыкантшу, вино, ручеек и закат -Не выращивай в сердце безумных желаний.Если все это есть - ты безмерно богат!
Ты учишь: "Верные в раю святомУпьются лаской гурий и вином"Какой же грех теперь в любви и пьянстве,Коль мы в конце концов к тому ж придем?
Жизнь - то шербет на льду, а то - отстой вина.Плоть бренная в парчу, в тряпье ль облачена -Все это мудрецу, поверьте, безразлично,Но горько сознавать, что жизнь обречена.
Ты коварства бегущих небес опасайся.Нет друзей у тебя, а с врагами не знайся.Не надейся на завтра сегодня живи.Стать собою самим хоть на миг попытайся.
Всем сердечным движениям волю давай,Сад желаний возделывать не уставай,Звездной ночью блаженствуй на шелковой травке:На закате - ложись, на рассвете вставай.
Будь радостен, напрасно не грусти,Будь правым на неправедном пути.И коль в конце - ничто, сбрось вьюк заботы,Чтобы стезю свою легко пройти.
Не хмурь бровей из-за ударов рока.Упавший духом гибнет раньше срока.Ни ты, ни я не властны над судьбой.Мудрей смириться с нею. Больше проку!
Кто мы - Куклы на нитках, а кукольщик наш - небосводОн в большом балагане своем представленье ведет.Он сейчас на ковре бытия нас попрыгать заставит,А потом в свой сундук одного за другим уберет.
Жизнь в разлуке с лозою хмельною - ничто,Жизнь в разлуке с певучей струною - ничто.Сколько я ни вникаю в дела под луною,Наслаждение - все, остальное - ничто!
Когда достанет смерть меня рукою длинной,И под её пятой я стану влажной глиной,Из праха моего гончар кувшин пусть сллепит,Быть может оживу, почуяв запах винный.
Дар пои ачал чу ман сарафканда шавам,В-аз дасти ачал чу мурги парканда шавам,Зинхор, гилам ба чуз сурохи накунед,Шояд, ки чу буи май расад, зинада шавам!******************************************************
Держит чашу рука, а другая - Коран:То молюсь до упаду, то до смерти пьян.Как лишь терпит нас мраморный свод бирюзовый,Не кафиров совсем, не совсем мусульман.
Як даст ба мусхафему як даст ба чом,Гах марди халолему гахе марди харом.Моем дар ин гунбази фирузруххом,Не кофири мутлак, не мусулмони тамом.********************************************************
Зачем ты мой кувшин с вином разбил, Господь?Врата блаженство предо мной закрыл, Господь?Розоцветное вино зачем ты пролил наземь?Забей мне прахом рот - иль пьян ты был,Господь?
Ибрики маи маро шикасти,Рабби?Бар ман дари айшро бибасти, Рабби?Бар хок бирехти майи гулгуни маро,Хокам ба дахан, магар ту масти, Рабби?
Посмотри: все, чего я добился -- ничто.
Что узнал я и чем насладился -- ничто.
Я-- чудесный фонтан: истощился -- ничто.
Я-- волшебная чаша: разбился -- ничто.
"Мы из глины, -- сказали мне губы кувшина,
Но и в нас билась кровь цветом ярче рубина.
Твой черед впереди. Участь смертных едина.
Все, что живо сейчас, завтра -- пепел и глина".
Мне мудрость не была чужда земная,
Ища разгадки тайн, не ведал сна я.
За семьдесят перевалило мне,
Что ж я узнал? Что ничего не знаю.
В день, когда оседлали небес скакуна,
Когда дали созвездиям их имена,
Когда все наши судьбы вписали в скрижали,
Мы покорными стали. Не наша вина.
Не горюй, что забудется имя твое.
Пусть тебя утешает хмельное питье.
До того, как суставы твои распадутся
Утешайся с любимой, лаская ее.
Ты, книга юности, дочитана, увы!Часы веселия, навек умчались вы!О птица молодость, ты быстро улетела,Ища свежей лугов и зеленей листвы.
Ученью не один мы посвятили год,Потом других учить пришел и наш черед.Какие ж выводы из этой сей науки?Из праха мы пришли, нас ветер унесет.
Ты обойден наградой? Позабудь!Дни вереницей мчаться? Позабудь!Небрежен ветер, в вечной книге жизниМог и не той страницей шевельнуть.
Прощалась капля с морем -- вся в слезах!Смеялось вольно море -- все в лучах:"Взлетай на небо, упадай на землю --Конец известен -- вновь в моих волнах".
Вот снова день исчез, как ветра легкий стон,Из нашей жизни, друг, навеки вышел он.Но я, покуда жив, тревожиться не стануО дне, что отошел, и дне, что не рожден.
Аз рафта калам хеч дигаргун нашавадВ- аз хурдани гам ба чуз чигар хун нашавад.Гар дар хама умри хеш хуноба хуред,Як зарра аз он чи хаст, афзун нашавад.
Як чанд ба кудаки ба устод шудем,Як чанд зи устоди худ шод шудем.Поёни сухан шунав ки моро чи расид,Аз хок даромадему бар бод шудем.
Гар як нафасат зи зиндагонӣ гузарад,Магзор, ки ҷуз ба шодмонӣ гузарад.Ҳуш дор, ки сармояи мулки ҷаҳон,Умр асту чунонаш гузаронӣ, гузарад.
2Мақсуд зи ҷумла офариниш моем,Дар чашми хирад ҷавҳари биниш моем.Ин доираи ҷаҳончу ангуштарӣ аст,Бе ҳеҷ шаке нақши нигинаш моем.3Пеш аз ману ту лайлу наҳоре будааст,Гарданда фалак низ ба коре будааст.Зинҳор қадам оҳиста ба хок ниҳӣ,К-он мардумаки чашми нигоре будааст.4Аз омадану рафтани мо суде ку?В-аз тори вуҷуди умри мопуде ку?Чандин сару пои нозанинони ҷаҳон,Месузаду хок мешавад, дуде ку?5Асрори азалро на ту дониву на ман, В-ин ҳарфи муаммо на ту хониву на ман.Ҳаст аз паси парда гуфтугӯи ману ту,Чун парда барафтад, на ту мониву на ман.6Онон, ки куҳан буданду онон, ки наванд,Ҳар як паи якдигар якояк бишаванд.В-ин мулки ҷаҳонба кас намонад ҷовид,Рафтанду равему боз оянду раванд.
7Гар бар фалакам даст будӣ чун яздон,Бардоштаме ман ин фалакро зи миён.В-аз нав фалаке дигар чунон сохтаме,К-озода ба коми дил расидӣ осон.8Ё раб, ту гилам сириштаӣ, ман чи кунам,Пашму қасабам ту риштаӣ, ман чи кунам.Ҳар неку баде, ки аз ман ояд ба вуҷуд,Ту бар сари ман навиштаӣ, ман чи кунам.9Афсӯс, ки сармоя зи каф берун шуд,В-аз дасти аҷал басе ҷигарҳо хун шуд.Кас н-омад аз он ҷаҳон, ки орад хабаре,Аҳволи мусофирон бигӯяд, чун шуд.10Аз омаданам набуд гардунро судВ-аз рафтани ман ҷоҳу ҷалолаш нафузуд.В-аз ҳеҷ касе низ ду гушам нашунид,К-овардану бурдани ман аз баҳри чӣ буд.11Онон, ки муҳити фазлу одоб шуданд,Дар кашфи улум шамъи асҳоб шуданд.Раҳ з-ин шаби торик набурданд бурун, Гуфтанд фасонаеву дар хоб шуданд.12Ҳаргиз дили ман зи илм маҳрум нашуд,Кам монд зи асрор, ки мафҳум нашуд.Акнун, ки ҳамебингарам аз рӯи хирад,Умрам бигузашт, ҳеҷ маълум нашуд.
13Он кас, ки Замину чарху афлок ниҳод,Бас доғ, ки ӯ бар дили ғамнок ниҳод.Бисёр лаби лаълвашу рӯи чу моҳ,Дар табли замину ҳуққаи хок ниҳод.14Бархезу махӯр ғами ҷаҳон гузарон,Биншину даме ба шодмонӣ гузарон.Дар табъи замона гар вафое будӣ,Ҳаргиз ба ту навбат нашудӣ аз дигарон.15Эй чархи фалак, харобӣ аз кинаи туст,Бедодгарӣ шеваи деринаи туст.Эй хок, агар синаи ту бишкофанд,Бас гавҳари қимате, ки дар синаи туст.16Чун ҳосили одамӣ дар ин дайри дудар,Ҷуз дарди дилу додани ҷон нест дигар.Хуррам дили он ки як нафас беш набуд,В-осуда касе, ки худ назод аз модар.17Афсӯс, ки номаи ҷавонӣ тай шуд,В-он тоза баҳори зиндагонӣ дай шуд.Он мурғи тараб, ки номи ӯ буд шабоб,Афсӯс, надонам, кикай омад, кай шуд.18Бар ман қалами қазочу бе ман ронанд,Пас неку бадаш зи ман чаро медонанд.Дӣ бе ману имрӯз чу дӣ бе ману ту,Фардо ба чӣ ҳуҷҷатам ба довар хонанд?
19Гар кори фалак ба адл санҷида будӣ,Аҳволи фалак ҷумла писандида будӣ.В-ар адл будӣ ба корҳо дар гардун,Кай хотири аҳли фазл санҷида будӣ.20Эй кош, ки чои орамидан будӣ,Ё ин раҳи дурро расидан будӣ.Кош, аз паи сад ҳазор сол аз дили хок,Чун сабза умеди бардамидан будӣ.21Гар даст ба лавҳаи қазо доштаме, Бар майлу муроди хеш бингоштаме.Ғамро зи ҳон яксара бингоштаме,В-аз шодӣ сар ба чарх афроштаме.22Эзид чу нахост он чӣ ман хостаам,Қай гардад рост, он чӣ ман хостаам.Гар ҷумла савоб аст, ки ӯ хостааст,Пас ҷумла хатост, он чӣ ман хостаам.23Пок аз адам омадему нопок шудем,Шодон ба дар омадему ғамнок шудем.Будем зи оби дида дар оташи дил,Додем ба дод умру дар хок шудем.24Аз ҷумлаи рафтагони ин роҳи дароз,Бозомадае ку, ки ба мо гӯяд роз?Пас бар сари ин дуроҳаи озу ниёз,То ҳеҷ намонӣ, ки намоеӣ боз.25Афлок, ки ҷуз ғам нафизоянд дигар,Бинҳанд яке, то бирабоянд дигар.Ноомадагон агар бидонанд, ки моАз даҳр чӣ мекашем, н-оянд дигар.
26Ку маҳрами роз, то бигуям як дам,К-аз гоҳи нахуст худ чи будаст одам.Меҳнатзадае, сириштае аз гили ғам,Якчанд ҷаҳон бигашту бардошт қадам.27То кай зи чароғи масҷиду дуди куништ ,То чанд зиёни дӯзаху суди биҳишт?Бар лавҳи қазо нигар, ки аз рӯзи азал,Устод ҳар он чи буданӣ навишт.28Дар доирае, к-омадану рафтани мост,Онро на бидоят, на ниҳоят пайдост.Кас меназанад даме дар ин маънӣ рост,К-ин омадан аз куҷову рафтан ба куҷост.29Чун огаҳӣ, эй дӯст, зи ҳар асроре,Чандин чӣ хӯрӣба беҳуда теморе?Чун менаравад ба ихтиёрат коре,Хуш бош дар ин даме, ки ҳастӣ боре.30Хуш бош, ки ғусса бекарон хоҳад буд,Бар чарх кирони ахтарон хоҳад буд.Хиште, ки зи хоки ту бихоҳанд задан,Девори сари дигарон хоҳад буд.31Аз тан чу бирафт ҷони поки ману ту,Хоки дигарон шавад мағоки ману ту.В-он гоҳ барои хишти гӯри дигарон,Дар колбаде кашанд хоки ману ту.
32Мо лӯъбатаконему фалак лӯъбатбоз,Аз рӯи ҳақиқат, на ки аз рӯи маҷоз.Бозӣ чӣ ҳамекунем бар натъи вуҷуд,Афтем ба сандуқи адам як-як боз.33Ин гуна, ки ман кори ҷаҳон мебинам,Олам ҳама ройгон бар он мебинам.Субҳонниллаҳ, ба ҳар чӣ дар менигарам,Нокомии хештан дар он мебинам.34Аз дӣ, ки гузашт, ҳеҷ аз ӯ ёд макун,Фардо, ки наёмадаст, фарёд макун.Бар н-омадаву гузашта бунёд макун,Ҳоли хуш бошу бар бод макун.35Чун кор на бар муроди мо хоҳад рафт,Андешаву ҷаҳди мо куҷо хоҳад рафт?Пайваста нишастаем дар ҳасрати он-кДер омадаему зуд мебояд рафт.36Нокарда гунаҳ дар ин ҷаҳон кист? Бигӯ!В-он кас, ки гунаҳ накард, чун зист? Бигӯ!Ман бад кунаму ту бад мукофот диҳӣ,Пас фарқ миёни ману ту чист? Бигӯ!37Аз буданӣ, эй дӯст, чӣ дорӣ теморВ-аз фикрати беҳуда дилу ҷон афгор?Хуррам бизию ҷаҳонба шодӣ гузарон,Тадбир на бо ту будааст аввали кор.
38Нақшест, ки бар вуҷуди ман рехтаӣ,Сад булъаҷаби зи ман барангехтаӣ.Ман з-он беҳ аз ин наметавонам будан,К-аз бута маро чунин бурун рехтаӣ.39Ҳар ҷо, ки гулевулолазоре будаст,Аз сурхии хуни шаҳриёре будаст.Ҳар барги бунафша, к-аз замин мерӯяд,Холест, ки бар рухи нигоре будаст.40Ин кузагарон, даст ба гил доранд,Гар ақлу хирад нек бар ӯ бигмонанд.Ҳаргиз назананд мушту силиву лагад,Хоки падарон аст, накӯ медоранд.41Бар кӯзагаре парер кардам гузаре,Аз хок ҳаменамуд ҳар дам ҳунаре.Ман дидам, агар надид ҳар бебасаре,Хоки падарон дар кафи ҳар кӯзагаре.42Тарсем, к-аз ин беш ба олам нарасем,Бо ҳамнафасон низ фароҳам нарасем,Ин дам, ки дар ӯем, ғанимат шумарем,Шояд, ки ба зиндагӣ дар он дам нарасем.43Ин косагаре, ки косаи сарҳо кард,Дар косагарӣ санъати худро пайдо кард.Бар хонаи вуҷуди мо нагун коса ниҳод,В-он косаи сарнагун пур аз савдо кард.44Дар коргаҳи кӯзагаре рафтам дӯш,Дидам ду ҳазор кӯза гӯёву хамӯш.Ногоҳ яке кӯза баровард хурӯш:«Ку кӯзагару кӯзахару кӯзафурӯш?!»45Ҷомест, ки ақл офарин мезанадаш,Сад бӯса зи меҳр бар ҷабин мезанадаш.Ин кӯзагари даҳр чунин ҷоми латиф,Месозаду боз бар замин мезанадаш.46Лаб бар лаби кӯза бурдам аз ғояти оз,То з-ӯ талабам воситаи умри дароз.Лаб бар даби ман ниҳоду баргуфт ба роз:«Ман ҳам чу ту будам, даме бо ман соз».47Аҷзои пиёлае, ки дар ҳам пайваст,Бишкастани ӯ раво намедорад маст.Чандин сару пои нозанин аз сари даст,Аз меҳри кӣ пайвасту ба кини кӣ шикаст?48Ин коса, ки бас накӯш пардохтаанд,Бишкаставу дар раҳгузар андохтаанд,Зинҳор ба ӯ қадам ба хорӣ наниҳӣ,К-ин коса зи косаҳои сар сохтаанд.
49Ин кӯза зи ман ошиқи зоре будаст,Дар банди сари зулфи нигоре будаст.В-ин даста, ки дар гардани ӯ мебинӣ,Дастест, ки бар гардани ёре будаст.50Ин чарх чу тосест нагун афтода,Дар вай ҳама зиракон забун афтода.Дар дӯстии шишаву соғар нигаред,Лаб бар лабу дар миёна хун афтода.51Чун абр ба наврӯз рухи лола бишуст,Бархезу ба ҷоми бода кун азм дуруст.К-ин сабза, ки имрӯз тамошогаҳи туст,Фардо ҳама аз хоки ту бархоҳад руст.52Мо бо маю маъшуқу шумо-дайру куништ,Мо аҳли ҷаҳимему шумо аҳли биҳишт.Тақсири ман аз рӯзи азал чист? Бигӯй!Наққош чунин ба лавҳи тақдир набишт.53Ман зоҳири нестиву ҳастӣ донам,Ман ботини ҳар фарозу пастӣ донам.Бо ин ҳама аз дониши худ шармам бод,Гар мартабае варои мастӣ донам.54 Ба санг задам дӯш сабӯи кошӣ,Сармаст будам, ки кардам ин авбошӣ.Бо ман ба забони ҳол мегуфт сабӯ:«Ман чун ту будам, ту низ чун ман бошӣ».
55Ҳар рӯз бар онам, ки кунам шаб тавба,Аз ҷому пиёлаи лаболаб тавба.Акнун, ки расид вақти гул, тавба куҷост?Дар мавсими гул зи тавба, ё раб, тавба!ъ56Гар гул набувад насиби мо хор бас аст,В-ар нур ба мо намерасад, нор бас аст.Гар хирқаву хонақоҳу шайхӣ набувад,Ноқусу калисиёву зуннор бас аст.57Сад хона зи хуноби дилам вайрон астВ-аз гиряи зор бим садчандон аст.Аз ҳар мижа новадони аст хун равон,Гар ман мижаро ба ҳам занам, тӯфон аст.58Он кас, ки ба хуноби лаби хандон додаст,Хуни ҷигаре ба дардмандон додаст.Гар қисмати мо надод шодӣ, ғам нест,Шодем, ки ғам ҳазорчандон додаст.59Як даст ба мусҳафему як даст ба ҷом,Гаҳ марди ҳалолему гаҳ марди ҳаром.Моем дар ин гунбади фирӯзарухом,На кофири мутлақ, на мусалмони тамом.60З-ин гунбади гарданда бадафъолӣ бин,В-аз ҷумлаи дӯстон ҷаҳон холӣ бин.То битвонӣ, ту як нафас худро бош,Фардо маталаб, дӣ манигар, ҳолӣ бин!
61То кай ғами он хурӣ, ки дорӣ ё неВ-ин умр ба хушдилӣ гухорӣ ёне?Пур кун қадаҳи бода, ки маълумат нест,К-ин дам, ки фурӯ барӣ, барорӣ ё не?!62Соқӣ, дили ман зи даст агар хоҳад рафт,Дарёб, куҷо зи худ бадар хоҳад рафт.Суфӣ, ки чу зарфи танги пур аз ҷаҳл аст,Як ҷуръа агар хурад, ба сар хоҳад рафт.63Хайём агар зи бода мастӣ, хуш бош!Гар бо санаме даме нишастӣ, хуш бош!Поёни ҳама кори ҷаҳон нестӣ аст,Пиндор, ки нестӣ, чу ҳастӣ, хуш бош!64Гӯянд, ки май махӯр ба шаъбон, на равост,На низ раҷаб, ки он маҳи хоси худост. Шаъбону раҷаб маҳи худоянду расул,Мо май рамазон хурем, к-он хосаи мост.65Мову маю маъшуқ дар ин кунҷи хароб,Чону дилу ҷому ҷома дар раҳни шароб.Фориғ зи умеди раҳмату бими азоб,Озод зи хоку боду аз оташу об.66Бархез дило, ки чанг бар чанг занем,Май нуш кунему ном бар нанг занем.Саҷҷода ба як пиёла май бифрушемВ-ин шишаи ному нанг бар санг занем.
67Ҳаргиз ба тараб шароби нобе нахӯрам,То аз кафи андӯҳ шаробе нахурам.Ноне назанам дар намаки ҳеҷ касе,То аз ҷигари хеш кабобе нахӯрам.68Майлам ба шароби ноб бошад доим,Гӯшам ба наю рубоб бошад доим.Гар хоки маро кӯзагарон кӯза кунанд,Он кӯза пур аз шароб бошад доим.69Гар ман зи маи муғона мастам, ҳастам,В-ар ошиқуринду будпараси, ҳастам.Ҳар кас ба хаёли худ гумоне дорад,Ман худ донам, ҳар он чӣ ҳастам, ҳастам.70Абр омаду боз бар сари сабза гирист,Бе бодаи арғувон намебояд зист.Ин сабза, ки имрӯз тамошогаҳи мост,То сабзаи хоки мо тамошогаҳи кист?!71Соқӣ, гулу сабза бас тарабнок шудаст,Дарёб, ки ҳафтае дигар хок шудаст.Май нӯшу гуле бичин, ки то дарнигарӣ,Гул хок шудасту сабза хошок шудаст.72Сустӣ макуну фаризаҳоро бигузор,В-ин луқма, ки дорӣ, зи касон бозмадор.Дар хуни касу моли касе қасд макун,Дар ӯҳдаи он ҷаҳон манам, бода биёр!
73Аз ҳодисаи замони зоянда матарс, В-аз ҳар чӣ расад, чунест поянда матарс.Ин як дами нақдро ба ишрат бигузор,В-аз рафта маяндешу аз оянда матарс.74Шаб нест, ки ақл дар тахайюр нашавад,В-аз гиря канори ман пур аз дур нашавад.Пур менашавад косаи сар аз савдо,Ҳар коса, ки сарнагун бувад, пур нашавад.75З-он май, ки шароби ҷовидонист, бихур,Сармояи айши инҷаҳонист, бихур.Сӯзанда чу оташ аст, лекин ғамро,Созанда чу оби зиндагонист, бихур.76Соқӣ, дили ман зи мурда фарсудатар аст,К-ӯ зери замин зи ман дилосудатар аст.Ҳарчанд ба хуни дида доман шӯям,Домони тараб зи дида олудатар аст.77Рав, бар сари афлоку ҷаҳон хок андоз,Май мехӯру дил ба моҳрӯён мебоз!Чӣ ҷои итоб омаду чӣ ҷои ниёз,К-аз ҷумлаи рафтагон касе н-омад боз.78Мо хирқаи зуҳд бар сари хум кардем,В-аз хоки харобот таяммум кардем.Бошад, ки зи хоки майкада дарёбем,Он умр, ки дар мадрасаҳо гум кардем.
79Бемораму дил дар имтиҳонам дорад,Нохӯрдани май қасд ба ҷонам дорад.В-ин турфа нигар, ки ҳар чӣ дар беморӣ,Ҷуз бода хӯрам, ҳама зиёнам дорад.80Май хӯр, ки туро бехабар аз хеш кунад,Хун дар дили душмани бадандеш кунад.Ҳушёр будан чӣ суд дорад, ҷуз он-к,З-андешаи поён дили ту реш кунад.81Гарчанд аз гуноҳ бадбахтаму зишт,Навмед наям чу будапарстони куништ.Мирам чу гаҳи саҳар зи махмурӣ, боз,Май хоҳаму маъшуқ, на масҷид, на биҳишт.82Ҳушёр набудаам даме, то ҳастам,Гар худ шаби қадр бошад, он ҳам ҳастам.Лаб бар лаби ҷому сина бар синаи хум,То рӯз ба гардани суроҳӣ дастам.83Ин қофилаи умр аҷаб мегузарад,Дарёб даме, ки то тараб мегузарад.Соқӣ, ғами фардои ҳарифон чӣ хӯрӣ?Пеш ор пиёларо, ки шаб мегузарад.84Дар ишқи ту аз маломатам нанге нест,Бо бехбарон дар ин сухан ҷанге нест.Ин шарбати ишқ доруи мардон аст,Номардонро аз ин қадаҳ ранге нест.
85Гар бода хӯрӣ, то бо хирадмандон хӯр,Ё бо санаме лоларухи хандон хӯр.Бисёр махӯр, вирд макун, фош масоз,Андак хӯру гаҳ-гоҳ хӯру пинҳон хӯр.86Дар пои аҷал чу ман сафарканда шавам,В-аз бехи умеди умр барканда шавам.Зинҳор, гилам ба ҷуз суроҳӣ макунед,Шояд ки зи бода пур шавам, зинда шавам.87Эй соҳиби фатво, зи ту пуркортарем,Бо ин ҳама мастӣ зи ту ҳушёртарем.Мо хуни разон хӯрему ту хуни касон,Инсоф бидеҳ, кадом хунхортарем?!88Чун даргузарам, ба бода шӯед маро,Талқин зи шароби ноб гӯед маро.Хоҳед ба рӯзи ҳашр ёбед маро,Аз хоки дари майкада ҷӯед маро.89Гуфтам, ки дигар бодаи гулгун нахӯрам,Май хуни разон аст, дигар хун нахӯрам.Пири хирадам гуфт: «Ба ҷид мегӯй?»Гуфтам, ки мазоҳ мекунам, чун нахӯрам.90Гӯянд, ки дӯзахӣ бувад мардуми маст,Ҳафтест хилофу дил дар он натвон баст.Гар ошиқу майхораба дӯзах бошанд,Фардо нигарӣ биҳиштро чун кафи даст.
91Бо моҳрухе бар лаби ҷӯю маю вард,То ҳаст муяссарам, тараб хоҳам кард.То будааму ҳастаму хоҳам будан,Май хӯрдааму мехӯраму хоҳам хвард.92Моем харидори маи кӯҳнаву нав,В-он гоҳ фурӯшандаи олам ба ду ҷав.Гуфтӣ, ки пас аз марг куҷо хоҳӣ рафт?Май пеши ман ору ҳар куҷо хоҳӣ рафт!93Ибриқи маи маро шикастӣ, раббӣ,Бар ман дари айшро бастӣ, раббӣ.Бар хок бирехтӣ маи гулгунро,Хокам ба даҳан, магар ки мастӣ, раббӣ?94То ҳушёрам, тараб зи ман пинҳон аст,Чун маст шудам, дар хирадам нуқсон аст.Ҳолест миёни мастию ҳушёрӣ,Ман бандаи он аст, ки зиндагонӣ он аст.95Ман бода хӯрам, валек мастӣ накунам,Илло ба қадаҳ дароздастӣ накунам.Донӣ, ғаразам зи майпарастӣ чӣ бувад,То ман чу ту хештанпарастӣ накунам.96Сармаст ба майхона гузар кардам дӯш,Пире дидам масту сабӯе бар дӯш.Гуфтам, ки чаро надорӣ аз яздон шарм?Гуфто, ки карим аст худо, бода бинӯш!
97Мо афсари хону тоҷи Кай бифрӯшем,Дастору қасаб ба бонги най бифрӯшем.Тасбеҳ, ки пайки лашкари тазвир аст,Ногоҳ ба як пиёла май бифрӯшем.98Гӯянд маро, ки май ту камтар хӯр аз ин,Охир ба чӣ узр барнадорӣ сар аз ин?Узрам рухи ёру бодаи субҳдам аст,Инсоф бидеҳ, чӣ узр равшантар аз ин?!99Эй бода, маъшуқи мани шайдоӣ,Ман мехӯраму натарсам аз расвоӣ.Чандон хӯрамат, ки ҳар кӣ бинад, гӯяд:«Эй хуми шароб, аз куҷо меоӣ?»100Ёрон чу ба иттифоқ меод кунед,Худро ба ҷамоли якдигар шод кунед.Соқӣ, чу майи муғона бар каф гирад,Бечора маро хам ба дуо ёд кунед.